Дорнод аймгийн Статистикийн хэлтсийн түүхэн замнал


Манай улс 1924 оны 11-р сарын 11-ний өдөр тэр үеийн Дотоод явдлын яамны бүтцэд Тоо бүртгэлийн хэлтсийг 6 орон тоотой байгуулснаар орчин цагийн Статистикийн албаны үндэс суурь тавигдсан түүхтэй.

            Тоо бүртгэлийн ажлыг 1960-ад он хүртэл  Аймгийн Хөдөлмөрчдийн Ардын Депутатуудын Хурлын Гүйцэтгэх захиргааны Худалдаа үйлдвэрийн хэлтэст нь Хүн ам, худалдаа, үйлдвэр аж ахуйн газруудын мэдээлэл, Хөдөө аж ахуй ба төлөвлөгөөний хэлтэс болон Мал аж ахуй ба газар тариалангийн хэлтэст ХАА болон Мал аж ахуйн тооллого тооцооны асуудлыг хариуцан нэгтгэж мэдээлэх ажлыг эрхлэн гүйцэтгэж    байжээ.

1960 онд БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн дэргэд Тоо Бүртгэлийн Төв газрыг байгуулж аймаг, хотод Тоо бүртгэлийн товчоо, сумдад бүртгэлийн ажил хариуцсан орлогч нарын орон тоо бий болгосон байна.

Энэ шийдвэрийн дагуу  Дорнод аймгийн Хөдөлмөрчдийн Депутатуудын хурлын гүйцэтгэх захиргааны даргын үүрэг гүйцэтгэгч Лувсанчоймбол гэдэг хүний 1960 оны 6-р сарын 15-ны өдрийн 81 тоот захирамжаар аймгийн Тоо бүртгэлийн  товчоог байгуулж даргаар нь Сосорын Гомбожав, тоо бүртгэгчээр Сүхбаатар, Банзрагч, Дамдинсүрэн, Далхаа (Тэр үеийн захирамж дээр эдгээр хүмүүсийн овог байхгүй байна)  нарын хүмүүсийг томилсноор одоогийн Статистикийн  хэлтсийн үндэс суурь тавигджээ.

С.Гомбожав нь Тоо бүртгэлийн товчооны даргаар 1960 - 1973 оныг хүртэл ажилласан бөгөөд  дараа нь товчооны даргаар Д.Ухнаа томилогдож  1988 он хүртэл 15 жил ажиллажээ.

Өнгөрсөн энэ хугацаанд статистикийн хэлтэст 60-аад  хүн ээлж дараалан ажиллаж байсан бөгөөд хэлтсийн даргаар хамгийн удаан жил ажилласан хүн бол  Дашийн Ухнаа агсан юм.  Тус хэлтэст  С.Ханд 23 жил, Ж.Бадамханд 20 жил ажилласан бол  ахмад ажилтан Д.Дашдаваа 33 дахь жилдээ ажилласан байна. Тус хэлтэст ажиллаж байсан хүмүүсээс хэлтсийн дарга байсан С.Гомбожав 1971 онд Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор, Д.Ухнаа 1984 онд Алтан гадас одонгоор, мэргэжилтэн Ханд 1984 онд,мэргэжилтэн Д.Дашдаваа 2003 онд Хөдөлмөрийн хүндэт медалиар, хэлтсийн дарга Д.Энхбаатар 2005 онд Хөдөлмөрийн хүндэт медалиар, мэргэжилтэн З.Цэндмаа нар 2005 онд  Хөдөлмөрийн хүндэт медалиар, ахлах мэргэжилтэн байсан С.Лувсан-Ёндон 1966 онд Ардын хувьсгалын 45 жилийн ойн медалиар, Пүрэвдамар 1971 онд Засгийн газрын хүндэт жуух бичгээр тус тус шагнагдаж байжээ.

   Статистикийн товчоо  нь 1988 онд удирдлага зохион байгуулалтын өөрчлөлтөөр аймгийн АДХГЗ-ны Төлөвлөгөө эдийн засгийн хороонд нэгдэж, Аймгийн Төлөвлөгөө эдийн засгийн хорооны Статистикийн тасаг болон ажиллаж тус тасгийн эрхлэх ажлыг Ж.Бадамханд, Төлөвлөлтийн асуудлыг Б.Дамдинсүрэн нар хариуцан ажиллаж байсан юм.Аймгийн Төлөвлөгөө эдийн засгийн хорооны даргаар Аймгийн Засаг даргын нэгдүгээр орлогч дарга Д.Жанцан ажиллаж байлаа.

1989 онд Аймгийн ТЭЗХороо татан буугдан Аймгийн АДХ-ын Гүйцэтгэх захиргааны Статистик мэдээллийн тасаг болон өөрчлөгдсөн юм.

Статистик мэдээллийн тасгийн даргаар статистикч З.Ганпүрэв томилогдон 1992 он хүртэл ажиллаж байлаа.   1992 оноос аймгийн АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны статистик мэдээллийн хэлтсийн даргаар М.Намжилдорж томилогдон 1997 он хүртэл ажилласан.

Статистикийн хуулинд орон нутгийн бүтэц зохион байгуулалтанд өөрчлөлт орж,аймгийн Засаг даргын дэргэдэх статистикийн хэлтэс болон өргөжив.

1997 оноос аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Статистикийн хэлтсийн даргаар Н.Наранбаатар 2000 он хүртэл,  Д.Дашдаваа 2000-2001 он хүртэл  хэлтсийн даргаар тус тус ажиллаж байсан бол, 2001 оноос хойш Д.Энхбаатар тус хэлтсийн даргаар ажиллаж байна.

Статистикийн мэдээллийн автоматжуулалтын системийг байгуулах зорилгоор 1983 онд бүх аймаг,хотын статистикийн товчоодод МЕРА-100 мини машин, 1985 онд хувилан олшруулагч Sharp суурилуулсан.

1985 онд 20 квт-ын багтаамжтай хамгийн анхны персонал компьютер “Монел”-ийг,туузан ленттэй ОК принтерийг Статистикийн Төв газраас аймгуудад нийлүүлсэн билээ.

Энэ нь 2.30 хувилбартай DOS үйлдлийн системтэй манай аймагт ирсэн анхны компьютер байсан юм.    

            Уг ажлыг эхлэхээс өмнө аймгийн бүх байгууллагуудад Орос болон хятад сампин,жижиг тооны машин ашиглаж байсныг дурдахыг хүслээ.

 

 

7 хоногийн үнийн мэдээ
2018.02.14-ний байдлаар, төг
   Дорнод I гурил   кг   920
  Элсэн чихэр   кг   2100
  Цагаан будаа   кг   2200
  Шингэн сүү   литр   1800
  Хонины мах   кг   6000
  Үхрийн мах   кг   5900
  Ямааны ястай мах   кг   5000
  Бензин А-80   литр   1610
  Бензин Ай-92   литр   1750
  Дизель түлш   литр   2100
  Ноолуур   кг   40000

 

7 хоногийн үний динамик дэлгэрэнгүй..

2014 он  2015 он  2016 он  2017 он